Dział spadku

Celem działu spadku jest zniesienie wspólności majątku spadkowego i doprowadzenie do takiego stanu rzeczy, by każdemu ze spadkobierców przysługiwały na wyłączność określone rzeczy lub prawa. Sąd spadku nie może rozstrzygać o długach spadkowych, gdyż przedmiotem działu spadku są tylko aktywa. Spadkobiercy mogą umówić się między sobą, kto z nich i w jakim zakresie te długi spłaci, ale umowa ta wiąże tylko ich. W stosunku do wierzycieli jest bezskuteczna.

Dział spadku może być dokonany na dwa sposoby:

  • umowny dział spadku może być zrealizowany tylko wtedy, gdy pomiędzy spadkobiercami nie ma konfliktu i mogą oni dojść do porozumienia co do sposobu podziału. Przy umownym dziale spadku spadkobiercy mają bardzo dużą swobodę. Mogą bowiem ustalić, że po pierwsze: każdy z nich otrzyma określoną liczbę rzeczy spadkowych; po drugie: mogą cały majątek przyznać jednemu ze spadkobierców z obowiązkiem spłacenia pozostałych lub nawet bez takiego obowiązku; po trzecie: mogą też sprzedać cały majątek i podzielić się kwotą uzyskaną ze sprzedaży. Pożądane byłoby, aby spadkobiercy, decydując się na przeprowadzenie umownego działu spadku, dokonali też między sobą rozliczeń z tytułu: pobranych ze spadku pożytków, dokonanych na spadek nakładów i z tytułu posiadania przedmiotów spadkowych od chwili otwarcia spadku do momentu jego działu.
  • sądowy dział spadku zmierza do zniesienia wspólności majątku spadkowego w drodze orzeczenia sądowego oraz służy także kompleksowemu rozliczeniu się spadkobierców za okres od chwili otwarcia spadku aż do chwili dokonania działu. Dlatego też w postępowaniu tym spadkobiercy mogą zgłosić wzajemne roszczenia z tytułu posiadania przez nich w tym okresie poszczególnych przedmiotów spadkowych, z tytułu pobranych ze spadku pożytków i innych przychodów, zapłaconych długów spadkowych, poczynionych na spadek nakładów. Sąd ma obowiązek ustalić, co wchodzi w skład spadku i jaką wartość mają poszczególne jego składniki. Bada przy tym skład spadku z chwili śmierci spadkodawcy, ale jego wartość ustala na podstawie cen obowiązujących w chwili dokonywania działu. Jeżeli zatem pomiędzy spadkobiercami będzie istniał spór co do tych kwestii, należy liczyć się nie tylko z koniecznością prowadzenia długotrwałego postępowania dowodowego, ale i z dodatkowymi kosztami opinii biegłych powołanych dla oszacowania składników majątku.

    Najkorzystniej jest, jeżeli wszyscy spadkobiercy dojdą do porozumienia w przedmiocie sposobu podziału majątku i złożą jeden wniosek, w którym określą proponowany przez siebie sposób podziału (tzw. zgodny wniosek o dział spadku).

    Jeżeli spadkobiercy nie mogą dojść do porozumienia, sąd może zastosować trzy sposoby podziału majątku: podział rzeczy w naturze, przyznanie przedmiotu spadku jednemu spadkobiercy (z równoczesnym obowiązkiem spłat na rzecz pozostałych bądź nie) lub sprzedaż przedmiotów spadkowych i podzielenie między spadkobierców sumy uzyskanej ze sprzedaży (ten sposób jest stosowany jeżeli nie jest możliwy ani podział spadku w naturze, ani przyznanie przedmiotu spadku jednemu spadkobiercy, gdyż na przykład żaden nie wyraża na to zgody. W takiej sytuacji, sąd dokonuje sprzedaży przedmiotów spadkowych i sumę uzyskaną z tej sprzedaży dzieli między spadkobierców – stosownie do wielkości ich udziałów w spadku).

Szybki kontakt z adwokatem: 512 567 580.