Jak obliczyć alimenty?

19/11/2016

Wiele wątpliwości po stronie moich Klientów budzi odpowiedź na pytanie: jak obliczyć wysokość alimentów na dziecko. W pozwie o alimenty należy bowiem wskazać m.in. propozycję oczekiwanych alimentów i z tego powodu odpowiedź na powyższe pytanie jest szczególnie istotne.

Wysokość alimentów powinna zostać określona przy uwzględnieniu aktualnych potrzeb dziecka, a nie tych prognozowanych przez rodzica (np. zakup nowego komputera). W sytuacji w której nastąpi wzrost potrzeb dziecka (np. z powodu pogorszenia stanu zdrowia, wzrostu wydatków na edukację) konieczne będzie złożenie pozwu o podwyższenie alimentów.  

Kodeks rodzinny i opiekuńczy (art. 135) stanowi iż o wysokości należnych alimentów decydują dwie przesłanki:

  • usprawiedliwione potrzeby uprawnionego (np. dziecka),
  • zarobkowe i majątkowe możliwości zobowiązanego (np. rodzica).

Oznacza to iż obowiązek alimentacyjny rodziców polega na zaspokajaniu usprawiedliwionych potrzeb dziecka, ale tylko w granicach możliwości dochodowych i majątkowych rodziców.

Usprawiedliwione potrzeby dziecka

Skatalogowanie usprawiedliwionych potrzeb dziecka jest nie tylko niemożliwe, ale i zbędne. Każdorazowo decydują bowiem okoliczności konkretnego przypadku. Niemniej jednak, każde dziecko musi mieć zapewnione podstawowe materialne warunki egzystencji takie jak:

  • koszty utrzymania i eksploatacji mieszkania,
  • koszty wyżywienia zapewniającego jego prawidłowy rozwój fizyczny,
  • koszty zakupu stosowną do wieku odzieży,
  • środki na ochronę zdrowia,
  • środki czystości,
  • koszty nauki dziecka,
  • koszty wypoczynku dziecka,
  • koszty opieki nad dzieckiem

Wyjście poza wymienione potrzeby zależy od indywidualnej sytuacji danego dziecka oraz od stopnia zamożności danego rodzica i jego możliwości zarobkowych i majątkowych.

Możliwości zarobkowe i majątkowe zobowiązanego

Nie decyduje zatem ostatecznie, jeśli chodzi o osobę zobowiązanego, jaka jest wysokość jego dochodów, lecz jakie są jego możliwości w tym względzie. Zakres obowiązku alimentacyjnego może i powinien być większy od wynikającego z faktycznych zarobków i dochodów zobowiązanego, jeżeli przy pełnym i właściwym wykorzystaniu jego sił zarobki i dochody byłyby większe, a istniejące warunki społeczno-gospodarcze i ważne przyczyny takiemu wykorzystaniu nie stoją na przeszkodzie (orzeczenie SN z 9 stycznia 1959 r., 3 CR 212/58, OSPiKA 1960, nr 2, poz. 41; wyrok SN z 16 maja 1975 r., III CRN 48/75, Lexis.pl nr 316359; zob. też postanowienie SA w Warszawie z 26 marca 2013 r., VI ACz 590/13, niepubl.).

O wysokości przyznanych alimentów decyduje zatem aktywność dowodowa każdej ze stron procesu. Warto zatem konsultować każdą sprawę alimentów z doświadczonym prawnikiem.