Przyjęcie spadku

Spadkobierca nabywa spadek w chwili śmierci spadkodawcy. Nabycie to nie ma jednak charakteru definitywnego ze względu na możliwość odrzucenia spadku. Spadkobierca może przyjąć spadek (jeżeli chce wstąpić w prawa spadkobiercy) albo go odrzucić (jeżeli nie chce być spadkobiercą). Jest to zatem prawo, nie obowiązek spadkobiercy ustawowego i testamentowego. Spadkobierca nie ma zatem obowiązku złożenia żadnego z tych oświadczeń, o czym dalej.

Do chwili złożenia oświadczenia co do spadku lub upływu terminu z art. 1015 § 1 kodeksu cywilnego sytuacja prawna spadkobiercy cechuje się tym, iż:
1) ponosi on odpowiedzialność za długi spadkowe tylko ze spadku (art. 1030 zd. 1 kodeksu cywilnego);
2) nie może on zbyć spadku ani udziału w spadku (art. 1051 kodeksu cywilnego), jeżeli wykracza to poza konieczność wynikającą ze zwykłego zarządu spadkiem;
3) wydanie przez sąd postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku jest uzależnione od złożenia stosownego oświadczenia przez spadkobiercę lub upływu terminu z art. 1015 § 1.

Istnieją dwa różne rodzaje przyjęcia spadku:
przyjęcie proste (spadkobierca może przyjąć spadek bez ograniczenia odpowiedzialności za długi i w takiej sytuacji zobowiązany będzie spłacić długi otrzymane w spadku po spadkodawcy. I to nawet jeżeli wartość spadku jest mniejsza niż wysokość długów spadkowych).
przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza (spadkobierca może przyjąć spadek z ograniczeniem odpowiedzialności za długi spadkowe do wysokości faktycznej wartości spadku. W takiej sytuacji przeprowadzany jest tzw. inwentarza spadku).

Złożenie oświadczenia o przyjęciu spadku powoduje definitywne nabycie praw i obowiązków wchodzących w skład majątku spadkowego przez spadkobiercę. W zasadzie następuje połączenie obu mas majątkowych – majątku spadkowego i osobistego majątku spadkobiercy.

Wymagania względem treści oświadczenia o przyjęciu spadku określa art. 641 k.p.c. Kwestia ta zostanie poruszona w odrębnym wpisie.

Oświadczenie o przyjęciu spadku może być złożone w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania. Chwilą „dowiedzenia się” będzie chwila, kiedy osoba fizyczna albo osoba prawna dowiedziała się, że jest spadkobiercą ustawowym albo testamentowym.

Brak oświadczenia spadkobiercy jest jednoznaczny z prostym przyjęciem spadku. Jednakże gdy spadkobiercą jest osoba niemająca pełnej zdolności do czynności prawnych albo osoba, co do której istnieje podstawa do jej całkowitego ubezwłasnowolnienia, albo osoba prawna, brak oświadczenia spadkobiercy w terminie jest jednoznaczny z przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza.

Każdą decyzję w przedmiocie przyjęcia spadku warto skonsultować z adwokatem.