Praktyczne wskazówki, by uniknąć zarzutu braku swobody lub świadomości
W praktyce adwokackiej coraz częściej pojawiają się sprawy, w których bliscy próbują podważyć ważność testamentu, darowizny lub umowy cywilnej. Zarzuty dotyczą najczęściej rzekomego braku świadomości lub swobody działania osoby, która daną czynność wykonała. Choć sąd nie unieważnia testamentu „na życzenie”, każda sytuacja, która budzi choćby cień wątpliwości, może stać się zarzewiem sporu. Warto więc z wyprzedzeniem zadbać o to, by taka czynność była niepodważalna.
Co budzi wątpliwości sądu?
Sądy badają nie tylko treść dokumentu, ale również okoliczności jego sporządzenia. Ryzyko zakwestionowania wzrasta, gdy:
- testator był osobą starszą, schorowaną lub osamotnioną,
- inicjatywa rozrządzenia wyszła od przyszłego beneficjenta,
- dokument został podpisany w warunkach pośpiechu lub bez obecności osób postronnych,
- istnieje konflikt rodzinny, a rozrządzenie jest nieoczekiwane.
Celem osoby sporządzającej testament, umowę lub darowiznę powinno być nie tylko to, co podpisuje, ale również jak i w jakich warunkach to robi.
Jak zabezpieczyć ważność czynności prawnej?
Skorzystaj z formy notarialnej
Choć nie jest obowiązkowa w każdej sytuacji, notariusz jako osoba zaufania publicznego zadba o poprawność formalną i w razie potrzeby będzie mógł złożyć zeznania co do przebiegu czynności.
Zadbaj o obecność osób trzecich – ale nie tylko rodziny
Jeśli to możliwe, niech przy podpisywaniu dokumentu obecna będzie osoba spoza kręgu przyszłych beneficjentów – np. lekarz rodzinny, prawnik, znajomy. Jej rola może być czysto formalna, ale obecność ta ma wartość dowodową.
Zostaw ślad, że decyzja była przemyślana
W przypadku testamentu warto zapisać krótkie oświadczenie o powodach decyzji (nawet w osobnym liście). Przy umowie cywilnej – zapewnić, że druga strona miała
W przypadku starszych lub chorych – uzyskaj zaświadczenie lekarskie
Niektóre osoby decydują się przed podpisaniem testamentu na konsultację z lekarzem, który potwierdza w zaświadczeniu, że są w pełni świadome i kontaktowe. To może „zamknąć” ewentualne zarzuty ze strony niezadowolonych spadkobierców.
FAQ:
Czy testament zawsze lepiej sporządzić u notariusza?
Nie zawsze, ale warto – forma notarialna daje większą ochronę i trudniej ją podważyć.
Czy mogę poprosić lekarza o zaświadczenie przed podpisaniem testamentu?
Tak – zwłaszcza gdy spodziewasz się, że rodzina może kwestionować Twoją decyzję. Wystarczy, że lekarz potwierdzi zdolność rozumienia i logicznego myślenia.
Czy obecność dzieci lub zięcia przy testamencie może zaszkodzić?
Jeśli to oni są beneficjentami – lepiej, żeby nie byli obecni. Może to rodzić podejrzenie o wpływ lub presję. Lepiej, jeśli przy sporządzeniu dokumentu obecni są świadkowie neutralni.
Zawód adwokata wykonuję od 2010 roku. Specjalizuję się w pomocy prawnej na rzecz osób fizycznych w zakresie spraw spadkowych, spraw rodzinnych, spraw nieletnich oraz spraw zadłużeniowych. Świadczyłem pomoc prawną na rzecz ponad 1 500 Klientów, występowałem przed sądami w ponad 3 000 rozpraw sądowych i posiedzeń sądowych oraz udzieliłem kilku tysięcy porad prawnych. Brałem również aktywny udział w negocjacjach prowadzonych z przeciwnikami procesowymi, ich pełnomocnikami, a także wierzycielami i firmami windykacyjnymi.
Zapraszam do kontaktu:
Tel: 512 567 580
E-mail: przemyslaw.kopko@adwokatura.pl