Nie każdy spór o testament musi toczyć się w odrębnym postępowaniu o jego unieważnienie. W praktyce sądowej możliwe jest podniesienie zarzutu nieważności testamentu w toku innej sprawy, najczęściej – postępowania o stwierdzenie nabycia spadku lub dział spadku. To rozwiązanie bywa bardziej efektywne i niekiedy wystarczające. Kiedy trzeba złożyć osobne powództwo? Tylko w szczególnych sytuacjach – […]

W wielu sprawach spadkowych pojawia się pytanie: czy testament sporządzony przez osobę leczoną psychiatrycznie jest automatycznie nieważny? Odpowiedź brzmi: nie. Samo rozpoznanie choroby psychicznej nie wystarcza do podważenia ważności testamentu. Liczy się bowiem konkretny stan psychiczny testatora w chwili jego sporządzenia. Testament a choroba psychiczna – co mówi prawo? Zgodnie z art. 945 § 1 […]

W sprawach o unieważnienie testamentu z powodu wyłączenia świadomości lub swobody (art. 945 § 1 pkt 1 KC), kluczowym środkiem dowodowym jest opinia biegłego. Ale kto powinien ją wydać: psychiatra czy psycholog? A może potrzebna jest opinia wspólna lub zespołowa? To pytanie nie jest tylko techniczne – od jego rozstrzygnięcia może zależeć wynik sprawy o […]

W sprawach o unieważnienie testamentu z powodu braku świadomości lub swobody testatora (art. 945 § 1 pkt 1 KC), kluczowym dowodem jest opinia biegłego psychiatry, psychologa lub zespołu specjalistów. Problem polega jednak na tym, że testator… nie żyje. Ocena jego stanu psychicznego odbywa się więc post mortem, co rodzi pytania: z czego biegli korzystają, co […]

W sprawach o podważenie testamentu pojawia się często pytanie: czy wpływ osoby bliskiej – opiekuna, partnera, członka rodziny – może stanowić podstawę do uznania testamentu za nieważny? Odpowiedź nie jest jednoznaczna. Sam wpływ, sugestia czy relacja zależności nie wystarczą, by mówić o braku swobody testowania. Jednak w pewnych okolicznościach – zwłaszcza przy dodatkowych czynnikach psychicznych […]

W sprawach o unieważnienie testamentu z powodu wyłączenia świadomości lub swobody testatora (art. 945 § 1 pkt 1 KC) miejsce sporządzenia testamentu bywa kluczową okolicznością. Choć na pierwszy rzut oka może wydawać się drugorzędne, często dostarcza sądowi istotnych informacji o stanie psychicznym spadkodawcy, jego podatności na wpływ otoczenia oraz ewentualnych manipulacjach. Miejsce jako źródło informacji […]

Sporządzenie testamentu to wyraz woli testatora, ale w praktyce sądowej jego treść często podlega ocenie – zwłaszcza wtedy, gdy powołanym do spadku osobom bliżej do obcych niż do rodziny. W sprawach o nieważność testamentu z powodu wyłączenia świadomości lub swobody (art. 945 § 1 pkt 1 KC) istotnym elementem analizy jest układ relacji społecznych testatora […]

Sporządzenie testamentu to czynność prawna o szczególnej doniosłości – jej skutki mogą zaważyć na całym majątku spadkodawcy i relacjach między bliskimi. Dlatego prawo przewiduje możliwość podważenia testamentu, jeżeli osoba go sporządzająca nie działała świadomie lub swobodnie. Taka sytuacja może mieć miejsce m.in. w przypadku choroby psychicznej, uzależnienia, demencji czy silnego wpływu emocjonalnego otoczenia. Podstawę prawną […]

Wskazówki praktyczne przed decyzją o wszczęciu sprawy Nie każda niesprawiedliwość w rodzinie oznacza, że testament lub darowizna jest nieważna. Choć prawo przewiduje możliwość podważenia czynności prawnej dokonanej przez osobę, która działała bez świadomości lub swobody (art. 82 KC), postępowanie sądowe w takich sprawach bywa trudne, długotrwałe i kosztowne – także emocjonalnie. Dlatego zanim zdecydujesz się […]

Praktyczne wskazówki, by uniknąć zarzutu braku swobody lub świadomości W praktyce adwokackiej coraz częściej pojawiają się sprawy, w których bliscy próbują podważyć ważność testamentu, darowizny lub umowy cywilnej. Zarzuty dotyczą najczęściej rzekomego braku świadomości lub swobody działania osoby, która daną czynność wykonała. Choć sąd nie unieważnia testamentu „na życzenie”, każda sytuacja, która budzi choćby cień […]

Strategia procesowa w sprawach o nieważność oświadczenia woli (art. 82 KC) Podważenie ważności testamentu, darowizny czy umowy z powodu braku świadomości lub swobody nie opiera się wyłącznie na przekonaniu, że decyzja była niesprawiedliwa. Aby sąd stwierdził nieważność czynności prawnej, niezbędne jest wykazanie, że w chwili składania oświadczenia woli osoba nie była w stanie świadomie lub […]

Testament podpisany pod wpływem presji, zależności lub manipulacji może być nieważny. Spory o ważność testamentu często wywołują największe emocje w postępowaniach spadkowych. Jednym z mniej oczywistych, ale coraz częściej podnoszonych zarzutów jest brak swobody testatora w chwili sporządzania testamentu. Choć przepis art. 82 kodeksu cywilnego dotyczy ogólnie oświadczeń woli, znajduje on zastosowanie również do testamentów, […]

Oświadczenie woli a stan psychiczny osoby w świetle art. 82 KC Podpisanie umowy, sporządzenie testamentu czy dokonanie darowizny to czynności prawne, które powinny być wynikiem przemyślanej, świadomej i swobodnej decyzji. Co jednak w sytuacji, gdy podpis został złożony w stanie emocjonalnego napięcia, pod wpływem szoku, zaskoczenia lub lęku? Czy takie oświadczenie woli może być uznane […]

Czy presja ze strony rodziny lub kontrahenta może unieważnić podpisaną umowę? W polskim prawie cywilnym oświadczenie woli złożone w stanie wyłączającym swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli jest nieważne (art. 82 KC). Choć przepis ten często kojarzony jest z przypadkami choroby psychicznej lub upośledzenia, coraz częściej sądy badają też wpływ czynników zewnętrznych – takich jak […]

W polskiej praktyce zdarza się, że po śmierci danej osoby nikt nie zgłasza się po spadek. Brak testamentu, nieznani spadkobiercy lub trudne relacje rodzinne mogą sprawić, że majątek zmarłego zostaje „nieobjęty”. Co wtedy się dzieje? Kto zabezpiecza mienie, kto odpowiada za rachunki, kto może odzyskać zaległy czynsz od najemcy? W takich sytuacjach sąd może powołać […]

Wielu klientów naszej kancelarii adwokackiej w Warszawie pyta: “Z czego właściwie składa się spadek? Co możemy podzielić, a czego nie?”. To fundamentalne pytania, które pojawiają się przy planowaniu działu spadku. W tym artykule wyjaśniamy, czym jest majątek spadkowy, jakie aktywa podlegają podziałowi, a także na co zwrócić uwagę, gdy istnieją wątpliwości co do składników majątku. […]

W sprawach o dział spadku często pojawia się pytanie: czy trzeba dzielić cały majątek naraz, czy można tylko jego część? Odpowiedź brzmi: tak, możliwy jest tzw. częściowy dział spadku, ale pod pewnymi warunkami. W tym artykule: wyjaśniamy, co to jest częściowy dział spadku, pokazujemy, kiedy sąd się na niego zgodzi, podajemy praktyczne przykłady, w których […]

W skład spadku po zmarłym często wchodzi przedsiębiorstwo – jednoosobowa działalność gospodarcza, gospodarstwo rolne, zakład usługowy lub inna zorganizowana jednostka prowadząca działalność. W takich przypadkach spadkobiercy mogą napotkać poważne trudności: czy podzielić cały majątek od razu, czy skupić się tylko na firmie? W artykule wyjaśniamy: kiedy można ograniczyć dział spadku wyłącznie do przedsiębiorstwa, co wynika […]

Zasadniczo dział spadku obejmuje cały majątek po zmarłym, jednak nie zawsze musi tak być. W pewnych sytuacjach możliwe jest dokonanie działu tylko części spadku – np. jednej nieruchomości czy konkretnego składnika majątku. Aby było to dopuszczalne w postępowaniu sądowym, musi istnieć „ważny powód”, o którym mowa w art. 1038 § 1 Kodeksu cywilnego. W tym […]