Nie każdy spór o testament musi toczyć się w odrębnym postępowaniu o jego unieważnienie. W praktyce sądowej możliwe jest podniesienie zarzutu nieważności testamentu w toku innej sprawy, najczęściej – postępowania o stwierdzenie nabycia spadku lub dział spadku. To rozwiązanie bywa bardziej efektywne i niekiedy wystarczające.
Kiedy trzeba złożyć osobne powództwo?
Tylko w szczególnych sytuacjach – np. gdy testament:
- jest uznany przez sąd w innym postępowaniu, a strona chce wzruszyć ten stan rzeczy (np. po uprawomocnieniu się postanowienia o nabyciu spadku),
- dotyczy kilku spadków lub testamentów kolidujących ze sobą,
- jest przedmiotem osobnego sporu cywilnego, np. związanego z umową, darowizną lub czynnością prawną zależną od ważności testamentu.
W pozostałych przypadkach zarzut nieważności można – i warto – zgłosić w ramach sprawy spadkowej.
Jak podnieść zarzut nieważności testamentu?
W postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku lub dział spadku wystarczy:
- złożyć pismo procesowe lub ustnie do protokołu, w którym strona powołuje się na nieważność testamentu na podstawie art. 945 § 1 KC,
- wnioskować o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego, dokumentacji medycznej, świadków itd.
Sąd nie może pominąć takiego zarzutu – ma obowiązek zbadać z urzędu ważność testamentu, jeżeli zostanie zakwestionowany przez uczestnika postępowania.
Osobne postępowanie – kiedy jest uzasadnione?
Osobne powództwo o ustalenie nieważności testamentu (np. na podstawie art. 189 KPC) ma sens głównie wtedy, gdy:
- potrzebne jest przesądzenie tej kwestii niezależnie od innych roszczeń,
- zachodzi wzruszenie już zapadłego rozstrzygnięcia,
- testament ma znaczenie dla innych spraw (np. podział majątku małżeńskiego, zniesienie współwłasności).
W pozostałych przypadkach, zgłoszenie zarzutu we właściwej sprawie spadkowej jest wystarczające i bardziej praktyczne.
FAQ
Czy trzeba składać osobny pozew o unieważnienie testamentu?
Nie zawsze. W większości przypadków wystarczy podnieść zarzut nieważności w sprawie o nabycie lub dział spadku.
Czy sąd sam zbada ważność testamentu?
Tylko jeśli zostanie podniesiony zarzut – sąd nie działa z urzędu, jeśli nie ma wątpliwości.
Czy można podważyć testament po stwierdzeniu nabycia spadku?
Tak, ale wymaga to złożenia osobnego powództwa – np. o ustalenie nieważności testamentu lub wznowienie postępowania.
Zawód adwokata wykonuję od 2010 roku. Specjalizuję się w pomocy prawnej na rzecz osób fizycznych w zakresie spraw spadkowych, spraw rodzinnych, spraw nieletnich oraz spraw zadłużeniowych. Świadczyłem pomoc prawną na rzecz ponad 1 500 Klientów, występowałem przed sądami w ponad 3 000 rozpraw sądowych i posiedzeń sądowych oraz udzieliłem kilku tysięcy porad prawnych. Brałem również aktywny udział w negocjacjach prowadzonych z przeciwnikami procesowymi, ich pełnomocnikami, a także wierzycielami i firmami windykacyjnymi.
Zapraszam do kontaktu:
Tel: 512 567 580
E-mail: przemyslaw.kopko@adwokatura.pl